Projekty zrealizowane za pośrednictwem LGD Dolina Sanu w latach 2010-2014

Aktualności

Jednym z celów Lokalnej Grupy Działania Dolina Sanu (LGD Dolina Sanu) jest rozwój własnego regionu poprzez promowanie go oraz pełne wykorzystanie zasobów lokalnych. W latach 2010-2014 LGD Dolina Sanu prowadziła nabory wniosków o dofinansowanie w ramach działania „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie „Odnowy i rozwoju wsi” oraz „Małych projektów”. Obszarem działania objętym przez LGD Dolina Sanu była Gmina wiejska Sanok oraz Gmina Tyrawa Wołoska.

Informacje o naborze wniosków sukcesywnie pojawiały się na stronie LGD Dolina Sanu pod adresem: www.lgddolinasanu.pl, na portalu esanok.pl, na stronie gminy Sanok www.gminasanok.com a także na stronie gminy Tyrawa Wołoska www.tyrawa.pl. Kryteria wyboru operacji przez LGD Dolina Sanu, określone w Lokalnej Strategii Rozwoju, udostępnione były na stronach: Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego pod adresem: www.prow.podkarpackie.pl , na stronie LGD Dolina Sanu www.lgddolinasanu.pl, a także do wglądu w Biurze LGD Dolina Sanu w Sanoku.
Działanie „Odnowa i rozwój wsi”

Operacje wybrane do dofinansowania musiały spełnić minimalne wymagania, oznacza to, że musiały być zgodne z co najmniej jednym celem ogólnym i 1 celem szczegółowym LSR oraz wpisywać się w przynajmniej 1 przedsięwzięcie jak również uzyskać minimalną liczbę punktów tj. przynajmniej 30% maksymalnej liczby punktów na etapie oceny według lokalnych kryteriów wyboru operacji dla poszczególnych działań. Operacja została wybrana do dofinansowania jeśli spełniała przynajmniej jedno z kryteriów uzasadniających realizację operacji. Minimalna liczba punktów, którą musiała uzyskać operacja była średnią arytmetyczną wszystkich indywidualnych ocen członków Rady uprawionych do głosowania przy ocenie i wyborze danej operacji, obliczonej poprzez zsumowanie ocen punktowych wyrażonych przez głosujących członków Rady, a następnie podzielonej przez liczbę ważnie oddanych głosów. Minimalna liczba punktów określona w ramach lokalnych kryteriów wyboru operacji dla działania „Odnowa i rozwój wsi” wynosiła – 3,30 pkt. Beneficjentami pomocy mogły zostać jednostki samorządowe, instytucje kultury, przedstawiciele kościołów i związków wyznaniowych oraz organizacje pozarządowe.

„Małe projekty”

Kryteria wyboru operacji przez LGD Dolina Sanu, określone w LSR, w tym kryteria na podstawie których oceniano uzasadnienie realizacji operacji w ramach LSR, udostępnione były na stronach: Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego pod adresem: www.prow.podkarpackie.pl oraz LGD Dolina Sanu pod adresem: www.lgddolinasanu.pl a także do wglądu w Biurze LGD Dolina Sanu w Sanoku. Operacje wybrane do dofinansowania musiały spełnić minimalne wymagania, których spełnienie było niezbędne do wyboru operacji przez LGD. Musiały być zgodne z co najmniej jednym celem ogólnym i 1 celem szczegółowym LSR oraz wpisywać się w przynajmniej 1 przedsięwzięcie jak również uzyskać minimalną liczbę punktów tj. przynajmniej 30% maksymalnej liczby punktów na etapie oceny według lokalnych kryteriów wyboru operacji dla poszczególnych działań. Operacja mogła zostać wybrana jeśli spełniła przynajmniej jedno z kryteriów uzasadniających realizację operacji. Minimalna liczba punktów, którą musiała uzyskać operacja była średnią arytmetyczną wszystkich indywidualnych ocen członków Rady uprawionych do głosowania przy ocenie i wyborze danej operacji, obliczonej poprzez zsumowanie ocen punktowych wyrażonych przez głosujących członków Rady, a następnie podzielonej przez liczbę ważnie oddanych głosów. Minimalna liczba punktów określona w ramach lokalnych kryteriów wyboru operacji dla działania „Małe projekty” wynosiła – 3,30 pkt. O przyznanie pomocy w ramach „Małych projektów” mogły ubiegać się osoby fizyczne, także prowadzące działalność gospodarczą, rolnicy, jednostki samorządowe, instytucje kultury, przedstawiciele kościołów i związków wyznaniowych oraz organizacje pozarządowe.

Do biura LGD Dolina Sanu wpłynęło 68 wniosków z czego do dofinansowania wybrano 28. Wnioski w większości dotyczyły utworzenia miejsc noclegowych oraz poprawy oferty turystycznej obszaru LGD Dolina Sanu.

Operacje zrealizowane w ramach działania „Małe Projekty” PROW na lata 2007-2013:

1.      Ochotnicza Straż Pożarna w Dobrej – Utworzenie Centrum Rekreacji w miejscowości Dobra

Celem operacji była poprawa atrakcyjności turystycznej miejscowości poprzez udostepnienie turystom zagospodarowanego na cele rekreacyjno-wypoczynkowe miejsca spotkań. Powstałe miejsce wypoczynku stanowi zaplecze do organizowania spotkań turystów oraz mieszkańców Dobrej.
Przyznana kwota dofinansowania 17 651,20zł.

2.      Gminny Ośrodek Kultury Sportu Rekreacji i Turystyki w Tyrawie Wołoskiej – Folklor w Dolinie Sanu – Zakup strojów dla zespołu wokalno-tanecznego Tyrawa Wołoska

Przeprowadzona operacja miała na celu zachowanie dziedzictwa kulturowego Gminy Tyrawa Wołoska poprzez poszerzenie działalności i poprawę wizerunku Zespołu Wokalno-Tanecznego Tyrawa Wołoska. Celem ogólnym było w pełni zintegrowane społeczeństwo wykorzystujące potencjał rozwojowy obszaru oraz rozwój więzi społecznych.
Przyznana kwota dofinansowania 14 964,81zł

3.      Gmina Sanok – Utworzenie Centrum Informacji o miejscowości Załuż (CIOMZ)
Celem operacji było rozwijanie turystyki na obszarze objętym LSR oraz podniesienie jakości życia mieszkańców i ich aktywizacja poprzez utworzenie lokalnej strony internetowej oraz cyklu szkoleń w ramach Centrum Informacji o miejscowości Załuż. Na stronie możemy znaleźć opis aktualnych wydarzeń lokalnych, oferty lokalnych pensjonatów, gospodarstw agroturystycznych i przedsiębiorców w tym tez oferujących  usługi dla rynku turystyki.
Przyznana kwota dofinansowania wyniosła 4 900,00zł

4.      Stowarzyszenie Miłośników Mrzygłodu i okolic – Pierwszy Przegląd Kapel Ludowych Doliny Sanu

Celem operacji była aktywizacja życia kulturalnego poprzez promocję lokalnej twórczości ludowej. Pierwszy przegląd kapel ludowych Doliny Sanu miał na celu zaktywizować nie tylko mieszkańców Mrzygłodu ale także całego regionu, pobudzić ich do życia kulturalnego.

Przyznana kwota dofinansowania 10 672,00zł

5.      Fundacja Promocji Sportu Ekoball – Budowa kortu tenisowego

Celem projektu było szkolenie i wychowywanie dzieci i młodzieży poprzez sport, a także krzewienie kultury fizycznej oraz propagowanie alternatywnych form spędzania wolnego czasu wśród dzieci głównie pochodzących z rodzin o niskim statusie materialnym oraz społeczności lokalnej.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 25 000, 00zł

6.      Kuzicka Krystyna – Zakup wyposażenia gospodarstwa agroturystycznego

Celem projektu było polepszenie atrakcyjności turystycznej obszarów wiejskich poprzez rozwój gospodarstwa agroturystycznego „Pod Paszkowcem” w Tyrawie Wołoskiej. Atutem gospodarstwa agroturystycznego „Pod Paszkowcem” są gorące posiłki przygotowywane w sposób tradycyjny w kuchni z piecem wybudowanym z cegły z paleniskiem na drewno i z płytą. Dzięki temu możliwa stała się promocja potraw regionalnych.
Przyznana kwota dofinansowania 16 562,00zł

7.      Jadwiga Skiba – Organizacja warsztatów kulinarnych, powstanie zespołu obrzędowego, wydanie folderu promocyjnego i organizację imprezy jubileuszowej w ramach obchodów Jubileuszu 78-lecia Koła Gospodyń Wiejskich  KGW Strachocina

Celem operacji było podniesienie jakości życia na obszarze wiejskim poprzez organizację warsztatów kulinarnych i imprezy jubileuszowej oraz zachowanie tradycji kulturowych poprzez zakup 10 pkl strojów ludowych oraz wydanie folderu promocyjnego.  W ramach projektu wydano folder promocyjny „Działalność Koła Gospodyń Wiejskich w Strachocinie”. Stworzenie folderu miało na celu przekazanie nowemu pokoleniu historii, tradycji oraz kultury dawnych czasów oraz zachowania dziedzictwa bardzo bogatej kultury Strachociny, w tym kultywowanie miejscowych tradycji, obrzędów, zwyczajów i gwary, która powoli ulega zapomnieniu.
Dofinansowanie operacji wyniosło 15 356,24 zł

8.      Stowarzyszenie dla Trepczy –  Zakup strojów dla Grupy Folklorystycznej Koła Gospodyń Wiejskich Trepczy

Projekt miał na celu umożliwienie mieszkańcom wsi kultywowania miejscowych tradycji, obrzędów i zwyczajów poprzez zakup strojów dla Grupy Folklorystycznej Koła Gospodyń Wiejskich. Zakupiono 10 kpl  tradycyjnych strojów ludowych dla danego regionu, które Grupa Folklorystyczna będzie wykorzystywać podczas uczestnictwa w imprezach kulturalnych w celu promocji regionu.
Przyznano dofinansowanie w kwocie 7 943,38zł

9.      Gminny Ośrodek Kultury w Sanoku – Kultywowanie miejscowych tradycji poprzez wystawienie obrzędu „Narodzin dziecka”, organizację imprezy środowiskowej z Kufra babuni oraz zakup wyposażenia

Celem projektu było zachowanie dziedzictwa kulturowego i specyfiki obszaru LGD Dolina Sanu poprzez odtworzenie obrzędów, tradycji i zwyczajów. W realizację projektu została zaangażowana młodzież, poprzez uczestnictwo w warsztatach teatralnych zapoznała się z dawnymi zwyczajami, obrzędami i kulturą ludową ziemi sanockiej.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 20 414,38zł.

10.  Gminny Ośrodek Kultury w Tyrawie Wołoskiej – Doposażenie ogólnodostępnego placu zabaw przy Gminnym Ośrodku Kultury w Tyrawie Wołoskiej

Celem operacji było zaspokojenie potrzeb społecznych w zakresie turystyki i rekreacji mieszkańców lokalnej społeczności poprzez doposażenie ogólnodostępnego placu zabaw przy Gminnym Ośrodku Kultury w Tyrawie Wołoskiej. Plac zabaw został doposażony w zestaw zabawkowy, dzięki temu  poprawiła się jakość spędzania wolnego czasu poprzez mieszkańców oraz zwiększyła się ich integracja.
Przyznana kwota dofinansowania 7 525,98zł

11.  Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Pakoszówka – Utworzenie Centrum Rekreacji Pakoszówce poprzez budowę placu zabaw

Celem operacji była aktywizacja społeczności wiejskiej oraz zaspokojenie potrzeb społeczno-kulturalnych mieszkańców wsi Pakoszówka, poprzez zagospodarowanie miejsca wypoczynku i rekreacji. Utworzenie Centrum Rekreacji Pakoszówka dało możliwość rozbudowania oferty imprez okolicznościowych i sportowych.
Przyznana kwota dofinansowania 24 498,89zł

12.  Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „BALKA” Aniela  Rzepka  – Zagospodarowanie terenów Tyrawy Wołoskiej poprzez budowę altany z grillem i alejki spacerowej

Celem projektu była poprawa atrakcyjności turystycznej obszarów wiejskich oraz podniesienie jakości życia społeczności lokalnej poprzez utworzenie infrastruktury turystycznej i zagospodarowanie terenów rekreacyjnych. Miejscem na którym zrealizowano projekt jest działka o znacznych walorach krajobrazowych. Na jej terenie jest duży, zarybiony staw idealny dla wędkarzy oraz mała hodowla koni.
Przyznana kwota dofinansowania 24 500,00zł

13.  Gmina Sanok – Zagospodarowanie malej infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej w Jędruszkowcach oraz wyposażenie świetlicy.
Celem projektu było podniesienie atrakcyjności miejscowości poprzez zagospodarowanie przestrzeni dla społeczności lokalnej i turystów.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 24 957,00zł

14.  Gmina Sanok – Zagospodarowanie przestrzeni publicznej poprzez remont placu oraz dojazdu i dojścia przy WDK w Pakoszówce

Celem operacji byl wzrost aktywności lokalnych społeczności oraz poprawa warunków rekreacyjnych i atrakcyjności turystycznej poprzez remont  placu oraz dojazdu i dojścia przy WDK w miejscowości Pakoszówka. Operacja jest zgodna z celami zawartymi Lokalnej Strategii Rozwoju dla Lokalnej Grupy Działania Dolina Sanu.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 21 024,18zł

15.  Gmina Sanok – Utworzenie pola namiotowego z parkingiem oraz doposażenie terenu w elementy rekreacyjne w miejscowości Sanoczek

Celem projektu było podniesienie atrakcyjności miejscowości Sanoczek poprzez zagospodarowanie przestrzeni dla społeczności lokalnej i turystów. Dzięki zagospodarowanemu placowi możliwe jest organizowanie imprez, pikników i festynów dla mieszkańców całej gminy jak i dla osób odwiedzjących.
Przyznana kwota dofinansowania 22 607,45zł

16.  Aleksandra Liszka – Zakup i montaż mikro instalacji fotowoltaicznej naziemnej dla gospodarstwa agroturystycznego

Celem projektu była poprawa standardu gospodarstwa agroturystycznego Józefówka w Tyrawie Solnej, poprzez zapewnienie cieplej wody przez całą dobę oraz użycie energii elektrycznej do instalacji CO.
Przyznana kwota dofinansowania 39 263,56zł

17.  Przetwórstwo drewna. Handel. Janusz Nitka – Budowa altanki dla turystów, budowa ogrodzenia oraz utworzenie wypożyczalni rowerów

Realizacja projektu miała przyczynić się do wzrostu atrakcyjności turystycznej miejscowości, poprawienia warunków rekreacyjnych miejscowości oraz dywersyfikacji źródeł dochodu. Przyznano dofinansowanie w kwocie 19 601,17zł

18.  Ochotnicza Straż Pożarna w Pakoszówce – Wyposażenie Orkiestry Dętej Ochotniczej Straży Pożarnej w Pakoszówce w instrumenty dęte

Celem projektu było zachowanie dziedzictwa kulturowego miejscowości Pakoszówka, promocja lokalnej kultury, wzrost atrakcyjności turystycznej. Orkiestra OSP ma na swoim koncie wiele pucharów, dyplomów i wyróżnień z licznych spotkań i przeglądów Orkiestr Dętych. Zakup instrumentów muzycznych  pozwolił na dalszy rozwój Orkiestry oraz stanowi zaplecze do organizowanych imprez integracyjnych i spotkań a także ma wpływ na wzrost aktywności kulturalnej i integrację społeczności lokalnych.
Przyznano dofinansowanie w kwocie 49 592,00zł

19.  Klub Sportowy Victoria – Budowa boiska rekreacyjnego w miejscowości Pakoszówka

Projekt miał na celu podniesienie atrakcyjności miejscowości oraz aktywizację mieszkańców poprzez zagospodarowanie przestrzeni dla mieszkańców i turystów. Wybudowane boisko wpłynęło na wzrost aktywności kulturalnej oraz integrację społeczności lokalnych. Jest również zapleczem do organizowania zajęć sportowych, edukacyjnych, imprez integracyjnych oraz spotkań środowiskowych.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 50 000,00zł

20.  Trans-Drew Tadeusz Popiel – Remont połączony z modernizacją domku rekreacyjnego w Międzybrodziu oraz budowa strony internetowej promującej obszar LGDDS

Celem przeprowadzonego projektu był wzrost atrakcyjności turystycznej miejscowości oraz poprawa warunków rekreacyjnych poprzez utworzenie miejsc noclegowych dla turystów w miejscowości Międzybrodzie.
Przyznana kwota dofinansowania 50 000,00zł

21.  Michał Lorenc „Lorenc” Usługi Ogrodnicze – Rozbudowa bazy kajaków i wypożyczanie kajaków na obszarze LGD Dolina Sanu

Celem  projektu była rozbudowa bazy kajaków i wypożyczanie kajaków na obszarze LGD Dolina Sanu w celu udostepnienia mieszkańcom wsi i turystom infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej. Jest to jedyna wypożyczalnia kajaków w Trepczy. Zakup kajaków i sprzętu do kajaków zachęca turystów do odwiedzenia tej małej miejscowości. Dzięki ofercie spływów kajakowych turyści mają możliwość poznać lokalne walory przyrodnicze  a wśród lokalnej społeczności spływ kajakowy powoduje wzrost aktywności sportowej.
Przyznano dofinansowanie w kwocie 18 604,73zł

22.  Fundacja Promocji Sportu Ekoball – Budowa rekreacyjnego boiska do piłki nożnej plażowej ‘Soccer Beach”

Budowa obiektu pozwoliła na zwiększenie atrakcyjności terenu turystycznego zarówno dla mieszkańców jak i dla przejezdnych turystów.  W naszym rejonie powstałe boisko jest ewenementem.
Przyznana kwota dofinansowania 50 000,00zł

23.  Gmina Sanok – Zagospodarowanie przestrzeni publicznej w miejscowości Tyrawa Solna

Celem projektu było podniesienie atrakcyjności miejscowości Tyrawa Solna poprzez zagospodarowanie przestrzeni dla społeczności lokalnej i turystów. Utworzenie nowego miejsca wypoczynku i rekreacji dodatkowo wzbogaciło ofertę wypoczynkową miejscowości. Przyznana kwota dofinansowania wyniosła 24 950,29zł

24.  Agata Kopczak Firma Handlowa AGA – Utworzenie gospodarstwa agroturystycznego w miejscowości Dobra

Celem operacji był wzrost atrakcyjności turystycznej miejscowości oraz poprawa warunków rekreacyjnych poprzez utworzenie gospodarstwa agroturystycznego dla turystów w miejscowości Dobra. Utworzenie gospodarstwa agroturystycznego pozwoliło na zwiększenie oferty rekreacyjno-sportowo-wypoczynkowej pozostającej w zgodzie z naturą.
Przyznano dofinansowanie w kwocie 50 000,00zł

25.  Tadeusz Kaczmarski – Remont i modernizacja budynku mieszkalnego na cele

agroturystyczne i zakup wyposażenia

Projekt miał na celu podniesienie atrakcyjności gospodarstwa agroturystycznego poprzez utworzenie miejsca do wypoczynku, integracji oraz edukacji i wzbogacenie oferty pobytowej.

Po przeprowadzeniu modernizacji do dotychczasowych usług wprowadzono trzy nowe pakiety turystyczne: edukacyjno-środowiskowy (lekcje ochrony środowiska), kulturowy (spotkania i warsztaty z lokalnymi twórcami, kuchnia regionalna, prezentacje lokalnego dziedzictwa historycznego) oraz sportowy (narciarstwo biegowe, nordic walking).
Przyznano dofinansowanie w wysokości 50 000,00zł
26.  Jolanta Piętka Firma Handlowo-Usługowa „Olga” – Zakup wyposażenia gospodarstwa agroturystycznego i zagospodarowanie terenu

Celem projektu było zwiększenie atrakcyjności turystycznej miejscowości oraz poprawa warunków rekreacyjnych poprzez utworzenie miejsc noclegowych. W gospodarstwie agroturystycznym utworzono 8 nowych miejsc noclegowych, zakupiono wyposażenie domu oraz zagospodarowano teren wokół domu.
Przyznana kwota dofinansowania 9 399,20zł

27.  Gmina Sanok –  Zagospodarowanie terenu w miejscowości Wujskie

Realizacja projektu pozwoliła na podniesienie atrakcyjności miejscowości poprzez zagospodarowanie przestrzeni dla społeczności lokalnej i turystów. Utworzona przestrzeń rekreacyjna jest idealnym miejscem do spędzania wolnego czasu przez cale rodziny i wzmacniania więzi społecznych.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 24 958,65zł

28.  Gmina Sanok – Doposażenie świetlicy miejskiej w Markowcach

Celem projektu była poprawa jakości życia mieszkańców miejscowości Markowce poprzez doposażenie świetlicy wiejskiej, która znajduje się w centrum miejscowości w Wiejskim Domu Kultury. Dzięki wyposażeniu świetlicy możliwe stało się organizowanie imprez dla większej liczby osób, organizowanie uroczystości związanych z rocznicami i świętami, jubileuszem OSP i Klubu Sportowego Orkan, co z kolei przekłada się na wzrost aktywności społeczności lokalnej oraz podniesienie jakości życia mieszkańców.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 24 576,00zł

Projekty zrealizowane w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” PROW na lata 2007-2013:

1.      Remont WDK w Mrzygłodzie w Gminie Sanok

W ramach przeprowadzonej operacji wykonano roboty remontowe i renowacyjne WDK, wykonano roboty uzupełniające zewnętrzne , wymieniono stolarkę okienną i drzwiową, zakupiono wyposażenie . W ramach dofinansowania został zakupiony również system nagłośnieniowy Sali WDK.
Przyznano dofinansowanie w kwocie 116,975,00zł

2.      Gmina Sanok – Zwiększenie oferty rekreacyjno-wypoczynkowej poprzez budowę 9 placów zabaw na terenie Gminy Sanok.

Z przyznanego dofinansowania wybudowano place zabaw w następujących miejscowościach: Bykowce, Czerteż, Falejówka, Jędruszkowce, Jurowce, Srogów Górny, Markowce, Strachocina, Wujskie.  Place zabaw zostały wyposażone w ławki ogrodowe, zestawy zabawowe typu MOBA TRAP, przeplotnie, huśtawki bujak, huśtawki wahadłowe, kiwaki na sprężynie, piaskownice.
Przyznana kwota dofinansowania 193 263,00zł

3.      Gmina Sanok – Zwiększenie oferty rekreacyjno-wypoczynkowej poprzez budowę 18 placów zabaw na terenie Gminy Sanok

Celem operacji było podniesienie jakości życia mieszkańców oraz jakości świadczonych usług społecznych poprzez budowę  18 placów zabaw na terenie Gminy Sanok. W ramach projektu wykonano place zabaw w miejscowościach: Dębna, Hłomcza, Łodzina, Międzybródź, Mrzygłód, Niebieszczany, Pakoszówka, Pisarowce, Prusiek, Raczkowa, Sanoczek, Srogów Dolny, Stroże Małe, Trepcza, Tyrawa Solna, Wujskie, Zabłotce.
Przyznano dofinansowanie w wysokości 244 180,34zł

4.      Gmina Sanok – Remont WDK w miejscowości Markowce w gminie Sanok

W ramach projektu w WDK w Markowcach przeprowadzono roboty budowlane, wykończeniowe, stolarkę, roboty elektryczne , roboty instalacyjne (kanalizację sanitarną zewnętrzną, instalację centralnego ogrzewania i kotłowni, instalację hydrantową, instalację kanalizacyjną, instalację wodną, biały montaż). Termomodernizację budynku wraz z remontem pokrycia dachowego, wymianą stolarki oraz dociepleniem stropu.
Przyznana kwota dofinansowania 312 183,00zł

W ramach działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw” zrealizowano 2 projekty na łączną kwotę dofinansowania 400 000,00zł. Z dofinansowania skorzystała Pani Edyta Grządziel oraz Pan Michał Popiel. Beneficjenci utworzyli firmy budowlane ze szczególnym nastawieniem na prace drogowe.